Uitrijden besmette mest mede-oorzaak Q-koorts

Het uitbreken van Q-koorts blijkt, uit onderzoek van Alterra, vaak samen te hangen met het uitrijden van besmette mest. Tot nu toe werd aangenomen dat de besmetting rechtstreeks van geitenboerderijen kwam, en dat dus vooral omwonenden van het geitenbedrijf ziek werden. Dat is het resultaat van een ruimtelijke analyse van de Q-koorts-uitbraak van 2006-2010.

Uit eerder onderzoek bleek er een ruimtelijk verband te zijn tussen geitenhouderijen die met Q-koorts besmet waren en ziektegevallen bij mensen. In de buurt van besmette bedrijven zijn meer mensen ziek dan op afstand van die bedrijven. Uit onderzoek van het Centraal Veterinair Instituut was bekend dat mest van geiten tot maximum 3 maanden na het lammeren nog besmet kan zijn met Q-koorts.

Ruimtelijke analyse
Er is in de ruimtelijke analyse gekeken of er een verband was in plaats en tijd tussen het lammeren, het uitrijden van mest en het opreden van de ziekte bij mensen. Uit analyses bleek dat de piek van lammeren laat in de winter werd opgevolgd door een piek in mestuitrijden in de vroege lente. In mei, een maand na het mestuitrijden, piekten de ziektegevallen bij de mens.

Uitrijden van besmette mest
Het aantal zieken dat in de buurt van agrarische percelen met besmette mest werd aangetroffen was procentueel groter dan het aandeel zieken in de buurt van besmette geitenhouderijen. Ook was het aantal zieken rond percelen met besmette mest procentueel hoger dan rond percelen met niet-besmette mest, en waren er meer zieken rond besmette bedrijven met eigen grond, dan rond besmette bedrijven zonder eigen grond (die de mest naar elders af moeten voeren). Het uitrijden van besmette mest speelt dus een belangrijke rol bij het verspreiden van de Q-koorts.

Herbeoordelen en maatregelen
De resultaten geven aanleiding tot het herbeoordelen van de eerder genomen beleidsmaatregelen om de verspreiding van Q-koorts in te dammen. Besmette bedrijven kregen vanaf 2008 een verbod om mest te transporteren binnen 90 dagen na de besmet-verklaring. Dat werd in 2009 aangescherpt tot een verbod van 30 dagen na het lammeren.

Onderzoekersinstanties
Het onderzoek werd uitgevoerd door Alterra, in samenwerking met de GGD Zuid-Limburg en de Universiteit van Maastricht.

Bron: Alterra