Ook verliezer heeft recht op tenderkostenvergoeding

"Verliezers hebben recht op een tenderkostenvergoeding als ze naast een opdracht grijpen", aldus Mona Kijezer, staatssecretaris van Economische Zaken en Kimaat. Half oktober stuurde zij de Handreiking Tenderkostenvergoeding naar de Tweede Kamer. Die moet meer duidelijkheid geven over dit onderwerp. Ook bij een mislukte of ingetrokken aanbesteding pleit Keijzer voor een vergoeding.   

De Handreiking Tenderkostenvergoeding moet voor een doorbraak zorgen in de discussie rondom een vergoeding van tenderkosten. Iets wat niet speelt bij een gunning op de laagste prijs, maar wel bij grote complexe projecten en steeds vaker ook bij relatief eenvoudige aanpassingen aan de infrastructuur waarbij steeds vaker een plan van aanpak wordt gevraagd. Een direct gevolg zijn sterk oplopende kosten bij deelname aan dergelijke tenders. Vooral kleinere bedrijven besluiten daardoor niet meer in te schrijven omdat de kosten te hoog oplopen en daarmee het riscio om veel geld te verliezen te groot wordt.  

Ook vergoeding bij mislukking
Keijzer is niet blij met deze ontwikkeling. Zo gaf ze tegen Cobouw aan dat verliezers ook recht hebben op een vergoeding. Volgens de Handreiking zou het dan om de helft van de tenderkosten gaan. Daarnaast is het ook nog zo dat 3 tot 5 procent van de tenders niet gegund wordt. Wanneer dat gebeurt dringt Keijzer toch aan op een vergoeding van de tenderkosten, wat nu niet de praktijk is.

Vooral voor de kleinere bedrijven is een gedeeltelijke vergoeding van de tenderkosten noodzakelijk. "Een betrouwbare calculatie en een goed plan van aanpak kosten soms duizenden euro’s”, stelt Nico Willemsen, secretaris Grondverzet en Cultuurtechniek bij CUMELA Nederland. Philip van Nieuwenhuizen, van MKB INFRA schat dat een evmi-aanbesteding gemiddeld tien keer zoveel kost als een tender op de laagste prijs. Het betekent dat elke tender een groot financieel risico voor de ondernemer oplevert. 

Minder te kiezen
In de praktijk wordt daarom al steeds vaker gekeken hoe groot de winkans is. Is de kans groot genoeg dan wordt er meegedaan, maar anders niet. Ook voor opdrachtgevers is dat een probleem, want het betekent dat er steeds minder partijen overblijven om uit te kiezen. Een andere voordeel voor de opdrachtgevers is dat wanneer de vergoeding duidelijk is aannemers ook een betere kwaliteit gaan leveren wanneer ze meedoen. "Ze krijgen dan de ruimte om eventueel externe hulp in te schakelen en daar heeft iedereen voordeel van", zegt Eric van Doorn, van het sectiebestuur Grondverzet en Cultuurtechniek. 

Het enige zwakke punt is dat het niet verplicht wordt om via de handreiking te gaan werken. Toch zijn de partijen die de richtlijn opstelden positief gestemd, vooral omdat ook de opdrachtgevers aan tafel zaten om mee te praten over de invulling van de handreiking. Wel is er ook een duidelijke boodschap voor de ondernemers. Die worden gevraagd om de handreiking zoveel mogelijk onder de aandacht te brengen. Tegelijkertijd heeft de staatssecretaris aangekondigd te gaan meten hoe vaak de vergoeding wordt toegepast, aldus Cobouw. Van Nieuwenhuizen rekent op korte termijn ook op de eerste rechtszaak over een vergoeding bij een mislukte aanbesteding. Het betekent dat de bal aan het rollen is gebracht en dat opdrachtgevers nu in de hand hebben hoe dit zich verder gaat ontwikkelen.