Geen meerwaarde drijfmest rijenbemesting

Het toedienen van drijfmest in de rij en daar met behulp van gps de mais precies boven zaaien heeft geen meerwaarde. Dit blijkt uit een inmiddels drie jaar lopend onderzoek naar deze methode. Ruitzaaien is in die jaren wel een aantal keren significant beter.

 

  • Rijenbemesting mais.jpg

    Bij rijenbemesting zijn er twee mogelijkheden. Of direct achter de tank zoals hier, of door mest eerder uit te rijden en daarna met behulp van GPS precies op dezelfde rij de mais te zaaien.
  • DSC09314 (Small).JPG

    Het voordeel van ruitzaaien is dat de planten exact over het perceel verdeeld staan.
  • DSC09311 (Small).JPG

    In verschillende proeven gaf ruitzaaien een duidelijke meeropbrengst van een ton ds per ha.
  • 8d441404-175a-4cd0-8989-fc8aea0515c1.JPG

    Bij het werkbezoek kregen enkele ambtenaren tekst en uitleg over het systeem van ruit zaaien.

Het onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van het platform Ruwvoer en Bodem is pikant omdat het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) rijenbemesting vanaf 2021 verplicht wil stellen. Het maakt onderdeel uit van het maatregelenpakket om derogatie te behouden en de benutting van mest te verbeteren.

In het onderzoek zijn drie jaar lang drie verschillende teeltwijzen vergeleken om te bekijken bij welke methode de beschikbare stikstof zoveel mogelijk wordt opgenomen. Goed voor de portemonnee van de teler en het draagt bij aan het verminderen van uitspoeling naar het grondwater.

Dit vierjarig onderzoek is in 2016 gestart om te beoordelen of er sprake is van een betere stikstofbenutting bij ruitzaai bij mais. In dat geval wordt de mais op een rijafstand van 37,5 cm gezaaid. Deze zaaimethode is vergeleken met de standaard rijafstand van 75 cm waarbij de mest wordt toegediend voor de grondbewerking en met drijfmestinjectie in de rij.

Significante resultaten

Na de eerste drie jaar concludeert onderzoeker Herman van Schooten, van Wageningen Universiteit, dat er twee duidelijke effecten zichtbaar zijn. “Ruitzaai gaf in een jaar (2018) met een ton ds meer een significant hogere opbrengst, terwijl drijfmest in de rij in een jaar juist een significant lagere opbrengst gaf van 1000 kg ds. We kunnen dus vaststellen dat drijfmest in de rij tot nu toe geen enkele meerwaarde heeft en in een jaar zelfs leidde tot een lagere stikstofopname.”

De lagere opbrengst bij drijfmest in de rij lijkt volgens Van Schooten te wijten aan de berijdingsschade bij dit systeem. “Het effect trad vooral op bij planten met een brede bladstand die ook een wat bredere wortelpruik lijken te hebben. Onze veronderstelling is dat daardoor de schade is ontstaan.”

Rijk rekenen

Zijn conclusie na drie jaren onderzoek is dat de overheid zich te rijk rekent bij het verplicht stellen van de rijenbemesting. “Wij zien geen effect van deze maatregel, waarbij de haalbaarheid ook nog twijfelachtig is. Want op het onderzoeksveld konden we alles ook met gps nog wel heel nauwkeurig uitvoeren, maar in de praktijk kan veel mis gaan. Dan is het effect averechts.”

Van Schooten verwacht dat met ruitzaaien wel een beter resultaat is te halen. “We hebben namelijk ook nog een uitgebreide proef gehad op proefboerderij Kooijenburg waar in 2016 in een rassenproef het ruitzaaien is vergeleken met de standaardzaaimethode. Ook daar bleek de opbrengst ruim 1 ton ds hoger.” 

Resultaten gepresenteerd

Hij heeft de resultaten al regelmatig gepresenteerd bij het Ministerie van LNV bij gesprekken over de nieuwe regelgeving. “Je ziet dat rijenbemesting resultaten geeft die gelijk of slechter zijn dan de standaard methode terwijl dit bij ruitzaaien juist gelijk of beter is. Daarbij heb je bij het rijenbemesten nog veel grotere kansen dat het mis gaat en maak je ook het zaaivenster veel kleiner. Want bij deze methode moeten de omstandigheden echt goed zijn om rijschade te voorkomen. De kans dat het mis gaat is dus veel groter.”

Ruitzaaien prima alternatief

Voor CUMELA Nederland is dit reden om bij het ministerie van LNV te pleiten voor ruitzaai als alternatief voor de verplichte rijenbemesting. Afgelopen maand werd daarvoor ook een werkbezoek met vertegenwoordigers van het ministerie gebracht aan loonbedrijf Hofmeier in Voorst om de mogelijkheden van ruitzaai te laten zien. Maurice Steinbusch, secretaris van de sectie Agrarisch Loonwerk hoopt dat dit helpt om deze methode geaccepteerd te krijgen als alternatief voor het rijenbemesten. “We willen voorkomen dat onze ondernemers moeten investeren in dure apparatuur die maar in een korte tijd gebruikt kan worden. Het nadeel bij het systeem met rijenbemesten is dat werkzaamheden niet altijd onder de juiste omstandigheden kunnen plaats vinden met rijschade als gevolg. Zeker omdat alle werkzaamheden dan in een kort tijdsbestek uitgevoerd moeten worden. Terwijl we juist op dat moment de bodem zoveel mogelijk willen sparen. Ruitzaaien is volgens ons een prima alternatief waarmee je de plant optimaal over het veld verdeelt en dus ook tot een maximale benutting van stikstof kunt komen.”