Ecologisch sloten schonen

Met een aantal bestaande machines kun je op een goede wijze ecologisch sloot reinigen bleek op een demonstratie in Alphen aan de Rijn. Dankzij de subsidiemogelijkheden voor blauwe diensten is er nieuwe belangstelling voor ecologisch werken en baggerspuiten.

  • DSC00028 (Small).JPG

    Door de nieuwe subsidiemogelijkheden voor blauwe diensten was er veel belangstelling voor de demonstratie sloten reinigen en baggeren.
  • DSC00027 (Small).JPG

    Ecologisch sloot reinigen betekent het materiaal minimaal 2 meter uit de slootkant wegleggen. Wat er dan mee moet gebeuren is de vraag. Verspreiden met de walfrees zou kunnen, maar zeker bij liezen geeft dit de kans dat er toch veel materiaal overblijft. Opruimen is ook een optie.
  • DSC00031 (Small).JPG

    Gastheer loonbedrijf Van Mastwijk demonstreerde een bak zonder snijmes. Nadeel daarvan is dat er meer plantenwortels mee worden getrokken. De waterschappen gaven aan een voorkeur te hebben voor een Herderbak omdat deze ook snijdt.
  • DSC00014 (Small).JPG

    De door Jan Verhoef uit Lopik zelf gebouwde combinatie op basis van een Hemos slootreiniger verzamelt al het vuil en maalt het dan voor het op het land wordt gespoten. Hij slaagde er prima in om het op afstand te krijgen, nadeel is dat op een flinke strook grasland het slootvuil ligt.
  • DSC00023 (Small).JPG

    Twijfels bij de machine van Verhoef ontstonden vooral door visjes en andere in het water levende dieren die op het land terecht kwamen. Het verspreide vuil kan vroeg in het seizoen ook problemen met de voederwaarde van het gras geven.
  • DSC00009 (Small).JPG

    Cees Vonk uit Reeuwijk werkt met een snijmes en daarachter een bandhooier om het vuil op de kant te werpen. Nadeel is dat er bij veel vuil in de sloot weinig verstelmogelijkheden zijn. Kon het vuil wel voldoende ver op de kant brengen, maar slaagde er niet in om voldoende vuil op de kant te krijgen.
  • DSC00002 (Small).JPG

    Onmisbaar voor elke loonwerker, een peilstok om de diepte van een sloot te meten. Om te kijken naar het resultaat van het werk of om gewoon aan te tonen dat een baggerronde geen kwaad kan.
  • DSC00033 (Small).JPG

    Mastwijk heeft een relatief eenvoudige baggerspuit gebouwd met een Doda wormpomp. Gaf veel water en trok een mooie laag bagger uit de sloot.
  • DSC00050 (Small).JPG

    Verburg uit Nieuwerbrug werkt met een BSA wormpomp met daarop een turbovuller. Hij slaagde er met zijn getrokken combinatie in om een enorme hoeveelheid bagger uit de sloot te trekken.
  • DSC00062 (Small).JPG

    Een getrokken combinatie van Mooijman uit Zoeterwoude. Hij werkt met een centrifugaalpomp met daarop een snijmes. Om goed te werken heeft deze veel water nodig, wat zorgt voor goed verdunde bagger op het land.

In de nieuwe Europese POP subsidieregels is ook ruimte voor de zogenaamde blauwe diensten. Concreet betekent dit dat boeren een subsidie kunnen krijgen als ze extra werkzaamheden uitvoeren om te komen tot een schoner watermilieu. In Nederland is daar de afgelopen jaren al wat mee ge√ęxperimenteerd om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn. Komend jaar krijgen de Agrarische natuurverenigingen de mogelijkheid om dit als een extra pakket aan hun leden aan te bieden.

Binnen deze blauwe diensten zijn er twee maatregelen die direct raken aan het werk dat loonwerkers vaak uitvoeren. De eerste zijn aanvullende maatregelen bij het schonen van de sloten. Daar komt een subsidie voor het zogenaamd ecologisch schonen. Wat dat precies is, bleek bij de demonstratie nog steeds in discussie. De beide bij de organisatie betrokken waterschappen konden nog geen precies antwoord geven. Helder is wel dat het slootvuil echt op de kant gezet moet worden en minimaal 2 meter uit de scheiding sloot/land (waterinsteek). Maar ecologisch betekent ook zorg voor het slootleven. En dus waren er bijvoorbeeld grote twijfel bij het eigen bouwsel van Jan Verhoef uit Lopik. Het materiaal kwam prima op voldoende afstand op het land, maar de naar lucht happende en soms vermalen visjes brachten toch de twijfels. Dan scoort een gewone spijlenbak met messenbalk toch beter.

De tweede maatregel die voor subsidie in aanmerking komt is het baggerspuiten. Dat willen de waterschappen stimuleren om de sloten beter op diepte te krijgen en zo het waterleven te bevorderen. Bijkomend voordeel is dat er in diepere sloten minder planten groeien en zo automatisch zorgen voor makkelijker ecologisch sloten schonen. Voor dit werk wordt momenteel gerekend met een subsidie van 10 cent per meter. Zeker in droge tijden moet die voor boeren aantrekkelijk zijn om de baggerspuit in te zetten voor een beetje extra bemesting en wat aanvullende beregening. Voor sommige loonwerkers kan dat in de toekomst deze blauwe dienst extra aantrekkelijk maken.

Meer over dit onderwerp in de volgende Grondig die op 2 oktober verschijnt.