Grens aan zorgvuldigheid bespuitingen

Hoeveel zorgvuldigheid mag van een loonwerker verwacht worden bij het uitvoeren van bespuitingen? Uit een uitspraak van het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch blijkt dat er wel degelijk een grens is voor hetgeen een loonwerker hoeft te doen om schade te voorkomen. Zo sprak de rechter een loonwerker vrij van het veroorzaken van schade aan aspergeplanten als gevolg van drift. De belangrijkste vraag was hier of de kans op schade dusdanig groot was dat er niet gesproeid had moeten worden.  

"Tijdens spuitwerkwerkzaamheden ontstaat nog wel eens forse schade aan de bespoten gewassen, maar ook door overwaai van middelen", zegt Herman Arissen van CUMELA Verzekeringen. "Fruitboomgaarden en voedingsgewassen zijn kwetsbaar, maar denk ook aan dieren, zoals bijenvolken. Er is zelfs een voorbeeld dat wallaby’s bezweken door spuitwerkzaamheden. De oorzaak van schade is vaak drift, al dan niet door gebruik van luchtondersteuning."

Onlangs deed het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch een uitspraak over de mate van zorgvuldigheid die van een loonwerker mag worden verwacht, en die blijkt begrensd. De rechter oordeelde dat de loonwerker zorgvuldig gewerkt heeft en er van onrechtmatig handelen geen sprake was. Daarom werd de vordering van de aspergeteler afgewezen en hoefde de loonwerker geen schadevergoeding te betalen. Nog belangrijker dan de eindconclusie was de redenering waardoor de rechter op dit oordeel uitkwam.

De zaak

De rechtszaak was door een aspergeteler aangespannen tegen een loonwerker. In de zaak die werd voorgelegd aan het Hof Den Bosch stelde een aspergeteler dat zijn oogst was beschadigd door de spuitwerkzaamheden van de loonwerker op een naastgelegen maisperceel. De loonwerker heeft volgens de teler bestrijdingsmiddelen gebruikt die voor asperges schadelijk zijn en eist daarom een schadevergoeding van € 23.113,- van de loonwerker.

Het staat vast dat de loonwerker middelen heeft gebruikt met de stoffen Terbutylazin, Dimethenamid, Nicosulfuron en Mesotnone en deze stoffen zijn toegestaan voor het spuiten van maispercelen. Ook zijn partijen het eens dat deze middelen schadelijk kunnen zijn voor de aspergeplanten. Tevens is aangetoond dat er sporen van de betreffende middelen zijn aangetroffen in de monsters van de aspergeplanten. Het is voor de aspergeteler voldoende om te stellen dat daarmee vaststaat dat de loonwerker aansprakelijk is voor de schade aan de planten. De stoffen in de aspergeplanten worden volgens hem afgebroken, dus was de hoeveelheid schadelijke stoffen waarschijnlijk veel hoger. En bovendien heeft hij een rapport op laten stellen wat het voorgaande bevestigd.

Uitspraak gerechtshof

Het Hof Den Bosch is het niet eens met de teler. Volgens het hof zijn er bij de analyse van de aspergeplanten ook andere gewasbeschermingsmiddelen aangetroffen, waaronder Linuron, Pyridaat en Thiacloprid. Volgens de rechters kan ook Thiacloprid tot de schade hebben geleid, waardoor het hof niet met zekerheid kan vaststellen dat de schade aan de aspergeplanten is veroorzaakt door de drift tijdens het bespuiten van het aangrenzende maisperceel. 

En dan gaat het hof nog verder. Want àls al aangenomen zou worden dat de schade aan de aspergeplanten is veroorzaakt door de spuitwerkzaamheden van de loonwerker, betekent dit niet automatisch dat de loonwerker heeft gehandeld in strijd met een wettelijke plicht of in strijd met de geldende zorgvuldigheidsnormen.

Volgens de rechter is enkel de kans dat er schade ontstaat door drift onvoldoende om te spreken van een onrechtmatige handeling. Er moet worden beoordeeld of de kans op schade dusdanig groot was, dat de loonwerker niet had moeten sproeien. En het hof beantwoordt die vraag ontkennend. In deze beoordeling neemt het hof mee dat er een slechts een matige wind was, de afstand tussen het bespoten perceel en het aspergeperceel 15 meter bedroeg, de spuitwerkzaamheden maar 15 minuten duurden met een HTA-spuitsysteem en dus op geringe hoogte. Ook werd gewerkt met kantdoppen en groeide er langs het maisperceel nog onkruid, waardoor werd onderbouwd dat de gewasbeschermingsmiddelen niet voorbij de laatste rij van het te bespuiten gewas terecht zijn gekomen.

Waar in de praktijk al snel wordt aangenomen dat het spuiten heeft geleid tot de schade, blijkt dus dat de schadelijdende partij wel het één en ander heeft te bewijzen. Van een loonbedrijf wordt wel verwacht dat er veilig en zorgvuldig wordt gewerkt en dat bleek in dit geval ook zo te zijn. De lat ligt wat dat betreft wel hoog, maar dan hoeft ook niet elke ontstane schade zondermeer vergoed te worden.