Europa maakt de weg vrij voor nieuwe meststoffen

Europa maakt de weg vrij voor de toelating van organische meststoffen op de Europese markt. Dat gebeurt via de inrichting van de eisen die straks gesteld gaan worden aan een CE-label. Tegelijkertijd staat het label garant voor toelating in alle Europese lidstaten. Het resultaat van een triloog tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad van ministers. 

De nieuwe meststoffenwet heeft lang op zich laten wachten, maar komt er dan toch. Het wordt de opvolger van de meststoffenwet uit 2003 die voorzag in de vrije handel van kunstmest. "Die kende geen regels voor organische meststoffen, zoals bijvoorbeeld koemestkorrels", zegt Leon Fock, vanuit BMA/CUMELA Nederland betrokken bij belangenvereniging EUROFEMA. De voorgestelde regels gaan dat aanpakken en dat is heel goed nieuws, aldus Fock. Jaap Uenk, sectievoorzitter meststoffendistributie, vult aan dat de nieuwe verordening uitstekend past binnen het streven van de EU naar een circulaire economie."

Meststoffen en geen dierlijke bijproducten
Waar is goedkeuring aan gegeven? "De voorlopige goedkeuring heeft betrekking op voorschriften over het op de markt brengen van bemestingsproducten, met een CE-markering." Meststoffen, benadrukt Fock. "Het gaat om meststoffen en niet om dierlijke bijproducten. Drijfmest is daarin een grondstof. Voldoet een product aan de specificaties, dan is het geen dierlijk bijproduct meer, maar een meststof."

Die specificaties moeten nog wel nader ingevuld worden. Toch kan Fock al wel een tipje van de sluier oplichten. "Het gaat om het minimumgehalte in het product, maar die eis is door de hoogte voor iedereen haalbaar. Het gaat over de veiligheid van het product en zware metalen. Bijvoorbeeld varkensmest bevat doorgaans veel zink. Daar moet dan wat meegedaan worden." Mineralenconcentraat, natte fractie na verwerking, is vanwege de eisen een vreemde eend in de bijt. Voor andere organische producten, producten van biomassa, bekalkers en meer biedt de regelgeving echter uitkomst. 

Nieuwe bemestingsproducten
"Het gevolg van de verordening is dat er meer en nieuwe bemestingsproducten uit verschillende rest- en afvalstromen (secundaire grondstoffen) beschikbaar komen voor afzet in land- en tuinbouw. Een sterke drijfveer voor deze verordening van de EU is de vervanging van kunstmestfosfaat door fosfaat uit dierlijke mest en uit afval- en reststromen", zegt Uenk. Nieuw in de regelgeving is ook het benoemen van een cadmium. Een onderwerp wat gevoelig ligt en een van de oorzaken is dat de nieuwe regels lang op zich hebben laten wachten. "Het is goed dat het überhaupt genoemd wordt", zegt Fock. "Ongeacht de hoogte, nu dus 60 mg/kg, is het positief voor het milieu." Het betekent ook dat de regels voor cadmium direct gaan gelden na implementatie van de nieuwe regels voor meststoffen.

Het benoemen van het cadmium-gehalte gaat wel gevolgen hebben voor het aanbod, zo meldt Reuters. Onder meer fosfaatsteen uit Marokko en Tunesië voldoet niet aan de eis, waar Russisch product wel voldoet. Ook de producten van Yara voldoen aan de eisen. Nu nog importeert de EU ongeveer 6 miljoen ton fosfaat per jaar, De Europese Commissie hoopt dat hiervan 2 miljoen ton ingevuld kan gaan worden met alternatieve producten.   

Rol voor de consument
Uenk: "Het aanbod van nieuwe bemestingsproducten zal toenemen en daarmee ook de keuze voor de gebruikers ervan. Door deze ontwikkeling zal het gebruik van kunstmest(fosfaat) afnemen." Ook de consument kan hierin, volgens de sectievoorzitter, een rol spelen. "Belangrijk is dat deze nieuwe meststoffen, natuurlijk en vertrouwd, worden geaccepteerd en dat uiteindelijk de consument de producten die met deze meststoffen/bodemverbeteraars geteeld worden beter gaan waarderen dan de producten die geteeld worden met de inzet van alleen maar kunstmest. Hiermee kan het afzetpotentieel verder worden vergroot."

De instemming in de triloog op dinsdag 20 november is in elk geval al heel goed nieuws, waarmee een belangrijk stap naar een moderne meststoffenmarkt gezet is. "De Verordening is geen verplichting, tegelijkertijd mogen de meststoffen of bodemverbeteraars met een CE-label na implementatie in elk EU-land afgezet worden. Ongeacht of het land zijn eigen regels behoudt of niet.", zegt Fock. "De volgende stap zijn de meetmethodes voor de gehaltes vaststellen. Het is nog een belangrijke winst van de nieuwe wetgeving, want nu nog bepaalt elk land op zijn eigen manier de inhoud van de meststof en dat levert vaak verschillende resultaten op." Ondertussen is de opdracht aan mestverwerkers, producenten van digistaat en composteerders ervoor te zorgen dat ze een goed product hebben.