Meer opbrengst met mengteelt

Gebruik de verplichte groenbemester na de mais niet om de grond groen te krijgen, maar voor een fatsoenlijke mengteelt van bijvoorbeeld triticale en een winterharde erwt. Dat geeft volgens onderzoeker Raaphorst van Nordic Maize een mooie opbrengst en extra stikstof in de bodem. Bijkomend voordeel is dat dit het bodemleven verbetert. 

  • DSC00053 (Medium).JPG

    Op de open middag kwamen vooral adviseurs kijken wat de mogelijkheden zijn. Veehouders waren er jammer genoeg nauwelijks onder het publiek.
  • DSC00061 (Medium).JPG

    Op het bordje de resultaten van het voederwaarde onderzoek. Met veel ruwe celstof en meer dan voldoende eiwit, een mooie aanvulling op bijvoorbeeld mais.
  • DSC00056 (Medium).JPG

    In de proef is ook gekeken naar de mogelijkheid om erwten mee te zaaien bij de graslandvernieuwing. Dat geeft een betere eerste snede. Rechts hoe het gras er een week na de oogst bijligt.
  • DSC00073 (Medium).JPG

    Na de oogst van een mengteelt kun je met de rijenfrees-zaaicombinatie snel weer mais zaaien.
  • DSC00093 (Medium).JPG

    Op dit perceel is de mais op 24 mei gezaaid na de oogst van de mengteelt, maar daarna iets te laat gespoten. Desondanks staat er al een mooi gewas mais.

De mogelijkheden van een mengteelt als groenbemester stonden centraal op een studiemiddag die werd georganiseerd bij Loonbedrijf Zandvliet in Tjalleberd. Eigenaar Maurice Zandvliet gelooft in de mogelijkheden van een mengteelt en heeft daar speciale machines voor aangeschaft. Daaronder een Lemken zaaicombinatie waar hij zelf nog een extra zaaiunit voor gras heeft gebouwd. Op deze manier kan hij na de mais in één werkgang de grond klaar maken en bijvoorbeeld erwten en gras of graan zaaien.

Samen met Nordic Maize en Profytodsd organiseerde hij afgelopen week een kijkmiddag bij de proefvelden met mengteelten. Raaphorst van Nordic Maize liet zien hoe een goede mengteelt veel interessanter kan zijn dan een verplichte groenbemester. “Het nadeel van die verplichting is dat er maar wat de grond in gerommeld wordt, terwijl je met een serieuze teelt een mooie opbrengst kunt halen, de bodem verbetert en je ook nog extra stikstof je bedrijf binnen haalt.”

Raaphorst is al sinds 2008 bezig met veredeling en onderzoek naar een goede winterharde erwtensoort. Hij kiest daarbij bewust voor een combinatie om de erwt in het voorjaar een soort klimgewas te geven. “Door de combinatie met gerst of triticale heeft de erwt de mogelijkheid om omhoog te blijven groeien. Dat voorkomt inzakken van het gewas waardoor onderin blaadjes gaan rotten en het onderin muf wordt.”

Hij heeft inmiddels een aantal combinaties waarmee hij in de praktijk goede resultaten haalt. “Op 22 mei hebben we de eerste proeven geoogst en toen haalden we ondanks een koud en nat voorjaar al bijna 4 ton droge stof van een ha. Dat bevestigt het beeld dat we al sinds 2008 hebben, op zandgrond kan dit in Nederland heel goed.”

Het belangrijkste probleem waar hij de afgelopen jaren een oplossing voor moest vinden was het selecteren van een goede winterharde erwt die bestand is tegen de Nederlandse omstandigheden. Dat wil zeggen soms warm en op andere momenten flinke vorst. Inmiddels heeft hij een aantal varianten weten te kruisen die aan die eisen lijken te voldoen.

Op een aantal percelen is kort na de oogst van de mengteelt met de strokenfreescombinatie van Zandvliet direct mais gezaaid. Onder ideale omstandigheden want dankzij de hoge bodemtemperatuur en het gunstige microklimaat in de stoppel kiemt de mais zeer snel en groeit ook fors door. Op het moment van de demomiddag (9 juni) heeft deze mais daardoor nauwelijks nog een achterstand op de begin mei gezaaide mais. “Bedenk daarbij dat in Nederland op 20 mei nog 10 procent van de mais gezaaid moest worden. Zo laat is dit dus niet.” Hij verwacht dat je met een vroeg maisras nog zeker 15 ton drogestof moet kunnen halen. “Dan benut je dus ook het voordeel van de extra N die de erwten in de bodem brengen.”

Voor de komende jaren hoopt hij vooral dat loonwerkers het initiatief willen nemen om deze mogelijkheid bij veehouders te promoten. “Zij hebben vaak de apparatuur om een menggewas te zaaien. Het is alleen de kunst om de veehouder te overtuigen. Al zie je hier de grote voordelen. Een gewas dat groeit als de mais nog stil staat. In plaats van een beetje groenbemester onderploegen kun je nu vier ton drogestof oogsten. Dat heb je dan al binnen als de mais nog moet gaan groeien.”